بازار خانه در مزار شریف با کابل فرق دارد. در اعلان‌های آسوده، خانه در مزار ارزان‌تر است، حدود سه‌چهارم خانه‌ها قباله‌ی شرعی دارند (در کابل حدود یک‌دهم)، و حدود سه‌چهارم قیمت‌ها به دالرند (در کابل حدود یک‌ششم). از ۵۵۹ اعلان ولایت بلخ در آسوده، ۵۵۰ اعلان در شهر مزار شریف است.

اما جواب «کدام منطقه بهتر است» تنها قیمت نیست. در بعضی شهرک‌های مزار، زمین دولتی اعلام شده یا کار قباله متوقف است. در این راهنما می‌خوانید شهر چند ناحیه دارد و کدام منطقه در کدام ناحیه است، خانه، زمین، کرایه و گروی چقدر است، قباله در مزار چطور گرفته می‌شود، و در کدام مناطق پیش از خرید باید بیشتر احتیاط کرد.

مزار شریف چند ناحیه دارد؟

به گفته‌ی شاروالی مزار شریف، شهر ۱۲ ناحیه دارد؛ ناحیه‌های یازدهم و دوازدهم تازه‌ترین‌اند. شاروالی فهرستی نشر نکرده که بگوید هر منطقه در کدام ناحیه است. جدول زیر از اعلامیه‌های شاروالی و وزارت عدلیه جمع شده که هرکدام یک جا را با ناحیه‌اش نام برده‌اند:

منطقهناحیه
پسته مزار؛ دفتر شاروالی، جنوب شرق روضه مبارکاول
کارته ظهیرالدین، گذر چغدک، کارته اتفاقچهارم
دشت شادیانپنجم
گذر حیاتششم
کارته امانی، کارته ایشانی، کارته صلحهفتم
نورخدا، کارته بخدیهشتم
کارته نوشاد، قلعه حجرینهم
دشت شورهفتم، هشتم و نهم
کارته آریانادهم
شهرک متحددوازدهم

برای کمربند بابه‌یادگار، کارته عدالت، فقیرآباد، کارته انصاری و کارته وحدت منبعی نیافتیم که ناحیه‌شان را بگوید. یک منطقه ممکن است به ناحیه‌ی همسایه هم برسد؛ ناحیه‌ی ملک را در قباله‌ی آن ببینید. در آسوده، اعلان‌های مزار زیر نام شهر ثبت‌اند و فروشنده نام منطقه را خودش می‌نویسد.

قیمت خانه در مزار شریف چقدر است؟

قیمت‌ها از اعلان‌های تأییدشده‌ی آسوده در ولایت بلخ تا ۳۱ سنبله ۱۴۰۵ آمده‌اند و قیمت پیشنهادی فروشندهاند، نه قیمت معامله. اعلان‌های دالری به نرخ ۶۴٫۷ افغانی تبدیل شده‌اند.

اعلانمیانه‌ی قیمتنیمی از اعلان‌ها بینمیانه‌ی مساحتفی متر مربع
خانه و حویلی۳۳۳۲۵٫۹ لک افغانی (حدود ۴۰ هزار دالر)۱۶٫۲ تا ۵۱٫۸ لک۲۵۰ متر۱۱ هزار افغانی
آپارتمان۳۲۲۳٫۳ لک افغانی (حدود ۳۶ هزار دالر)۱۷٫۵ تا ۳۵٫۶ لک۱۳۲ متر۱۶ هزار افغانی
زمین (فی بسوه)۵۶۵ لک افغانی۱٫۷ تا ۹٫۸ لکحدود ۶ بسوه—
  • برای مقایسه: میانه‌ی یک خانه در کابل ۳۵ لک افغانی و فی متر مربع حدود ۱۷ هزار افغانی است. در مزار حویلی‌ها بزرگ‌تر و فی متر ارزان‌ترند.
  • ۲۵۲ خانه از ۳۳۳ خانه قیمت‌شان به دالر است. در قرارداد روشن بنویسید پول به کدام واحد و به چه نرخی است.
  • ۲۴۶ خانه از ۳۳۳ خانه قباله‌ی شرعی دارند. در بخش‌های پایین می‌خوانید چرا قباله‌ی شرعی در مزار هم همه‌چیز را تضمین نمی‌کند.

قیمت در مناطقی که اعلان کافی دارند

منطقهاعلان فروش خانهمیانه‌ی قیمتمیانه‌ی مساحتفی متر مربع
کمربند بابه‌یادگار۲۳۲۳٫۳ لک افغانی۲۰۰ متر۱۰ هزار افغانی
دشت شور۱۴۲۲٫۶ لک افغانی۳۳۵ متر۷ هزار افغانی
کارته عدالت۸۴۰٫۱ لک افغانی۳۶۰ متر۱۰ هزار افغانی

این عددها از چند اعلان ساخته شده‌اند؛ آن‌ها را یک نشانه بدانید. دو منطقه‌ی اول در گزارشی درباره‌ی توقف قباله نام برده شده‌اند (پایین‌تر). قیمت پایین‌تر گاهی دلیل حقوقی دارد؛ بپرسید چرا ارزان است.

اعلان‌های خانه فروشی در مزار شریف، آپارتمان در مزار شریف و زمین فروشی در مزار شریف را ببینید.

کرایه و گروی در مزار شریف

اعلانمیانهنیمی از اعلان‌ها بین
کرایه‌ی ماهانه‌ی خانه۴۱۱۴٬۰۰۰ افغانی۱۰ تا ۱۷ هزار
کرایه‌ی ماهانه‌ی آپارتمان۳۰۱۲٬۰۰۰ افغانی۹ تا ۱۴ هزار
گروی خانه۴۱۹٫۷ لک افغانی۶٫۵ تا ۱۲٫۹ لک
گروی آپارتمان۲۳۹٫۷ لک افغانی۹٫۱ تا ۱۱٫۶ لک

روزنامه‌ی هشت صبح در حمل ۱۴۰۵ از بالا رفتن کرایه‌ها در مزار نوشت و کارته بخدی، کارته صلح، دشت شور و کارته آریانا را از جاهایی نام برد که مردم در آن‌ها کرایه‌نشین‌اند. وزارت عدلیه سته‌های گروی را از دفترهای رهنمای معاملات برداشته و به جای آن سته‌ی بیع وفا را به کار می‌برد.

قباله در مزار چطور گرفته می‌شود؟

  • قباله‌ی الکترونیکی: از اول حمل ۱۴۰۲ قباله‌های بارکددار در کابل، هرات و بلخ صادر می‌شوند.
  • محکمه: محکمه‌ی مرافعه‌ی ولایت بلخ دو حوزه‌ی وثایق دارد. ستره محکمه در جدی ۱۴۰۴ هدایت داد که قباله‌های صادرشده‌ی محاکم بلخ با نمایندگی وزارت خارجه در این ولایت شریک ساخته شود.
  • زمان: روزنامه‌ی هشت صبح در حمل ۱۴۰۵ گزارش داد که گرفتن قباله در بلخ از شش ماه تا دو سال طول می‌کشد.
  • اصل قباله را ببینید: محکمه‌ی مرافعه‌ی بلخ در ۲ عقرب ۱۴۰۵ تصمیم گرفت به کسی که اصل قباله را ندارد و کنده‌ی آن در دفتر باطل شده است، مثنی قباله داده نشود. پس اصل قباله را از فروشنده بخواهید، نه کاپی آن. همان نشست گفت رهنمود قباله‌های مشاعی، یعنی ملکی که چند شریک دارد، در دست تهیه است؛ اگر ملک میراثی یا چندشریکه است، این را از محکمه بپرسید.

فرق قباله‌ی شرعی و عرفی را در قباله‌ی شرعی و عرفی بخوانید.

در کدام مناطق پیش از خرید بیشتر احتیاط کنید؟

شهرک‌هایی که حکم استرداد دارند

وزارت عدلیه در سنبله ۱۴۰۵ از ۱۰ شهرک در بلخ نام برد که «فیصله استرداد کلی یا قسمی» آن‌ها صادر شده است: دیپلوماتیک، بهرآب، خالد بن ولید، امیرعلی شیر نوایی، زینبیه، امرخ، مایار مینه، شهید ذبیح‌الله، برادران غضنفر و پروژه خوادی. چند نمونه از حکم‌ها:

  • دیپلوماتیک (میزان ۱۴۰۵): محکمه‌ی خاص اراضی زون شمال همه‌ی ۲٬۶۵۷ جریب این شهرک را در ساحه‌ی دشت شادیان زمین امارتی شناخت.
  • خالد بن ولید (سنبله ۱۴۰۳): محکمه‌ی ویژه‌ی زون بلخ حدود ۲٬۷۶۲ جریب را زمین دولتی شناخت، و ۱۰ جریب را که قباله با ثبت محفوظ داشت، شخصی و معتبر دانست.
  • مایار مینه (اسد ۱۴۰۵): ۳۰۰ جریب در ساحه‌ی قلعه حجری ناحیه‌ی نهم، زمین دولتی شناخته شد.
  • پروژه خوادی (سنبله ۱۴۰۵): ۶۷۰ جریب در ناحیه‌ی نهم، زمین دولتی شناخته شد.
  • بهرآب: ۱٬۰۲۰ جریب در جنوب شرق میدان هوایی ملکی؛ وزارت عدلیه در دلو ۱۴۰۱ گفت قباله‌های این شهرک به حکم محاکم باطل شده‌اند.

بیرون از این فهرست، وزارت عدلیه در ۵ میزان ۱۴۰۵ گفت حدود ۶۰۰ جریب «پروژه خاتم الأنبیاء» در ساحه‌ی قلعه قل محمد ناحیه‌ی دوازدهم هم به طور کامل زمین امارتی شناخته شده است، و در ۱۸ میزان ۱۴۰۵ حدود ۲۵۰ جریب دیگر را در ناحیه‌ی هشتم، به فیصله‌ی محکمه‌ی اختصاصی، امارتی شناخت. تا ۲۷ عقرب ۱۴۰۵ فیصله تازه‌تری برای بلخ نیافتیم، اما در نشست ۱۹ عقرب کمیسیون استرداد زمین‌ها تأکید شد که کار استرداد در سراسر کشور تندتر شود.

وزارت عدلیه در اسد ۱۴۰۵ فروش، کرایه و بیع وفا را در شهرک‌های استردادشده ممنوع کرد، و کرایه‌نشینان آن‌جا باید کرایه را به دولت بپردازند، نه به کسی که زمین را در دست داشت. یک شهرک در این فهرست همه‌ی منطقه‌ی دور و بر آن نیست: حکم‌ها قطعه‌ها و جریب‌های مشخص را نام می‌برند، و در خالد بن ولید بخشی که قباله‌ی ثبت‌شده داشت، شخصی شناخته شد.

مناطقی که گفته شده قباله در آن‌ها اجرا نمی‌شود

روزنامه‌ی هشت صبح در حمل ۱۴۰۵ به نقل از منبع‌هایی که نام‌شان را نبرد، نوشت که در بعضی مناطق مزار اجرای قباله و خرید و فروش خانه و زمین «به‌طور کامل ممنوع» شده است، و «از جمله» این‌ها را نام برد: شهرک خالد بن ولید، فقیرآباد، کارته انصاری، کارته وحدت، کارته ایشانی، شهرک متحد، کارته ظهیرالدین، کمربند بابه‌یادگار، نوشاد، نورخدا و دشت شور. اعلام رسمی‌ای که این فهرست را تأیید یا رد کند، نیافتیم. رسانه‌ی افغانستان اینترنشنال در میزان ۱۴۰۵، به نقل از دو نامه‌ی رسمی در بلخ، نوشت خرید و فروش و ساخت‌وساز در ۳۸ شهرک بلخ متوقف شده است؛ در آن گزارش هم شهرک خالد بن ولید و ظهیرالدین فاریابی آمده‌اند، و دو پرونده‌ی دیگر در دشت شور. همان گزارش نوشت این تصمیم به معنای بیرون کردن فوری باشندگان نیست. ما این نامه‌ها را ندیده‌ایم. همان رسانه در ۱۸ میزان ۱۴۰۵ نوشت ۲۲ شهرک دیگر بلخ، حدود ۸۵ هزار جریب، زمین دولتی اعلام شده‌اند، اما نام آن‌ها را نبرد. این سه شمار، یعنی ۱۰ شهرک وزارت عدلیه و ۳۸ و ۲۲ شهرک این رسانه، از هم جدا‌اند و نباید با هم جمع شوند. جدا از آن، رسانه‌ها از سال ۱۴۰۲ گزارش داده‌اند که ساخت‌وساز در بسیاری از شهرک‌های مزار تا بررسی اسناد آن‌ها متوقف است.

پیش از پرداخت چه کنید؟

  1. از محکمه و ریاست اراضی بلخ بپرسید آیا برای همین قطعه قباله اجرا می‌شود و آیا زمین آن در بررسی کمیسیون است.
  2. در شهرک‌های فهرست وزارت عدلیه نمره یا خانه نخرید، مگر این‌که سند رسمی نشان دهد قطعه‌ی شما شخصی شناخته شده است.
  3. در هر شهرک، سندهای خود شهرک را ببینید: وزارت شهرسازی و مسکن در ۲۱ میزان ۱۴۰۵ از مالکان همه‌ی شهرک‌ها و مجتمع‌های رهایشی خواست در ۳۰ روز جواز تأسیس، قباله‌ی شرعی زمین، پلان منظورشده و جواز ساختمانی شهرک را بسپارند؛ در بلخ به ریاست شهرسازی و مسکن ولایت. از فروشنده بپرسید این سندها سپرده شده یا نه، و قباله و جواز را خودتان ببینید.
  4. قباله‌ی شرعی را هم بررسی کنید: در بهرآب قباله‌ها به حکم محکمه باطل شدند. سال صدور قباله و ثبت محفوظ آن را بپرسید.
  5. پول را قسطی بدهید و بیشتر آن را تنها وقتی بپردازید که روشن شد قباله به نام شما اجرا می‌شود.

نشانه‌های زمین غصبی و قباله‌ی جعلی را در چطور زمین غصبی یا قباله جعلی را تشخیص دهیم بخوانید. آسوده نوع سند هر اعلان را نشان می‌دهد، اما مالکیت یا وضع قانونی زمین را تأیید نمی‌کند.

برق، آب و ساختمان

  • برق وارداتی است: در ۸ سنبله ۱۴۰۵ خط برق ترکمنستان قطع شد و برق بلخ و چند ولایت دیگر رفت؛ مزار برای دو روز تنها به‌طور محدود از شبکه‌ی ازبکستان برق گرفت. بپرسید خانه جنراتور یا سولر دارد.
  • چاه: شاروالی مزار در ۱۴۰۲ گفت کندن چاه عمیق یا چاه سپتیک بدون اجازه‌ی شاروالی ممنوع است. بپرسید چاه خانه اجازه دارد یا نه.
  • کیفیت بنا: زلزله‌ی عقرب ۱۴۰۴، که مرکز آن در سمنگان بود، به گزارش سازمان جهانی صحت حدود ۲۰۰ خانه را در شهر مزار ویران کرد. ساکنان بعضی بلاک‌های تازه از نم دیوارها و نبود عایق آب شکایت دارند. شاروالی در ۱۴۰۵ نقشه‌ی ۱۷۰ ساختمان بلندمنزل را ویزه کرد و از همه خواسته است پیش از ساختن، نقشه را از شاروالی ویزه کنند. نقشه‌ی منظورشده را بخواهید و بنا را به یک انجنیر نشان دهید.
  • سرک‌ها: شاروالی در سنبله ۱۴۰۵ قرارداد یک سرک حلقوی ۵ کیلومتری از شمال مسجد الفتح تا دشت شور را امضا کرد.

پس کدام منطقه برای شما بهتر است؟

یک جواب برای همه نیست، اما این‌ها را بسنجید:

  • اگر قباله‌ی بی‌دردسر می‌خواهید، منطقه‌ای را انتخاب کنید که محکمه در آن قباله اجرا می‌کند، و این را پیش از بیعانه از محکمه بپرسید.
  • اگر بودجه‌ی کم دارید، قیمت فی متر در دشت شور و کمربند بابه‌یادگار پایین است، اما هر دو در گزارش توقف قباله آمده‌اند. پیش از هر پرداخت، وضع قطعه را رسمی بپرسید.
  • اگر کرایه‌نشین می‌شوید، کرایه‌ی میانه‌ی خانه ۱۴ هزار و آپارتمان ۱۲ هزار افغانی است، کمتر از کابل.
  • اگر آپارتمان می‌خواهید، اعلان کم است (۳۲ اعلان فروش)، اما بیشترشان قباله‌ی شرعی دارند.

همه‌ی اعلان‌های خانه فروشی در بلخ و املاک مزار شریف را در آسوده ببینید.

این راهنما روش‌های رایج و اعلامیه‌های رسمی را توضیح می‌دهد و مشوره‌ی حقوقی نیست. پیش از پرداخت پول کلان با محکمه، ریاست عدلیه‌ی بلخ یا یک وکیل مدافع مشوره کنید. وزارت عدلیه برای مشوره‌ی حقوقی رایگان شماره‌ی ۱۸۸ را دارد.

پرسش‌های رایج

مزار شریف چند ناحیه دارد؟

به گفته‌ی شاروالی مزار شریف، ۱۲ ناحیه. فهرست رسمی مناطق هر ناحیه نشر نشده است.

قیمت خانه در مزار شریف چقدر است؟

در اعلان‌های آسوده، میانه‌ی قیمت یک خانه یا حویلی در بلخ، که بیشترشان در مزار شریف‌اند، حدود ۲۶ لک افغانی یا حدود ۴۰ هزار دالر برای حدود ۲۵۰ متر مربع است (۳۳۳ اعلان).

آیا در همه‌ی مناطق مزار می‌شود قباله گرفت؟

نه همیشه. وزارت عدلیه برای ۱۰ شهرک در بلخ حکم استرداد اعلام کرده و در میزان ۱۴۰۵ پروژه خاتم الأنبیاء را هم امارتی شناخت، و دو رسانه از مناطق دیگری نوشته‌اند که خرید و فروش یا قباله در آن‌ها متوقف است. پیش از خرید از محکمه و ریاست اراضی بلخ بپرسید.

کرایه‌ی خانه در مزار شریف چند است؟

میانه‌ی کرایه‌ی ماهانه‌ی خانه در اعلان‌های آسوده ۱۴ هزار افغانی (۴۱ اعلان) و آپارتمان ۱۲ هزار افغانی (۳۰ اعلان) است.


این نوشته آخرین بار در عقرب ۱۴۰۵ به‌روز شد.