خریدن آپارتمان در کابل با خریدن حویلی یک فرق بزرگ دارد: شما تنها یک آپارتمان نمیخرید، بلکه سهمی از یک بلاک، زمین زیر آن و کار شرکتی که آن را ساخته است. اگر زمین بلاک مشکل داشته باشد یا ساختمان نیمهکاره بماند، آپارتمان شما هم با آن گرفتار میشود.
در این راهنما ۸ نکته را میخوانید که پیش از پرداخت پول برای یک آپارتمان باید بررسی کنید، با قیمتهای اعلانهای آسوده. مرحلههای عمومی خرید، از بازدید تا انتقال قباله، در راهنمای خرید خانه در کابل آمده است.
۱. قیمت را با ناحیه و اندازهی آپارتمان بسنجید
در اعلانهای آسوده، میانهی قیمت یک آپارتمان در کابل حدود ۴۰ لک افغانی (حدود ۶۲ هزار دالر) برای حدود ۱۳۵ متر مربع است (۵۳۱ اعلان، تا ۳۱ سنبله ۱۴۰۵). ۹۳ فیصد این اعلانها به دالرند، پس قیمتها را به دالر هم آوردهایم؛ نرخ تبدیل ۶۴٫۷ افغانی برای هر دالر است.
| ناحیه | اعلان فروش | میانهی قیمت | به دالر | میانهی مساحت | فی متر مربع |
|---|---|---|---|---|---|
| ناحیهی سوم کابل | ۳۸ | ۶۱٫۵ لک افغانی | حدود ۹۵٬۰۰۰ | ۱۶۱ متر | ۳۹ هزار افغانی |
| ناحیهی چهارم کابل | ۲۳۹ | ۳۸٫۸ لک افغانی | حدود ۶۰٬۰۰۰ | ۱۳۰ متر | ۲۹ هزار افغانی |
| ناحیهی پنجم کابل | ۱۰ | ۵۴٫۶ لک افغانی | حدود ۸۴٬۰۰۰ | ۱۴۶ متر | ۳۵ هزار افغانی |
| ناحیهی ششم کابل | ۱۲ | ۳۰٫۱ لک افغانی | حدود ۴۶٬۰۰۰ | ۱۴۰ متر | ۲۴ هزار افغانی |
| ناحیهی هفتم کابل | ۱۳ | ۴۸٫۵ لک افغانی | حدود ۷۵٬۰۰۰ | ۱۲۰ متر | ۳۲ هزار افغانی |
| ناحیهی دهم کابل | ۵۹ | ۴۲٫۹ لک افغانی | حدود ۶۶٬۰۰۰ | ۱۴۰ متر | ۳۵ هزار افغانی |
| ناحیهی یازدهم کابل | ۷۸ | ۳۷٫۵ لک افغانی | حدود ۵۸٬۰۰۰ | ۱۲۵ متر | ۲۹ هزار افغانی |
| ناحیهی پانزدهم کابل | ۶۰ | ۳۵٫۶ لک افغانی | حدود ۵۵٬۰۰۰ | ۱۳۰ متر | ۲۷ هزار افغانی |
اینها قیمتهای پیشنهادی اعلاناند، نه قیمت معامله. عددهای ناحیههای پنجم، ششم و هفتم از کمتر از ۱۵ اعلان ساخته شدهاند؛ آنها را یک نشانه بدانید. اندازه بیشترین اثر را دارد: میانهی آپارتمانهای تا ۱۰۰ متر حدود ۲۴ لک، ۱۰۰ تا ۱۳۰ متر حدود ۳۶ لک، ۱۳۰ تا ۱۶۰ متر حدود ۴۴ لک، و ۱۶۰ تا ۲۰۰ متر حدود ۶۲ لک افغانی است. پس قیمت را فی متر مربع مقایسه کنید.
اعلانهای آپارتمان فروشی در کابل را با فیلتر ناحیه، قیمت و نوع سند ببینید. بیشترین انتخاب در آپارتمانهای ناحیهی چهارم کابل است.
۲. بدانید «سند» آپارتمان دقیقاً چیست
در اعلانهای آسوده حدود ۲۸ فیصد آپارتمانهای فروشی کابل قبالهی شرعی دارند (۱۵۰ از ۵۳۱) و بقیه قبالهی عرفی. برخلاف حویلیها، قیمت پیشنهادی این دو گروه نزدیک به هم است: میانه حدود ۴۰ لک برای شرعی و حدود ۳۹٫۵ لک برای عرفی.
پیش از پرداخت، اینها را روشن کنید:
- قباله به نام کیست و چه چیزی را نشان میدهد؟ در بعضی اعلانها «قباله شرعی» یعنی قبالهی زمینی که بلاک روی آن ساخته شده، نه قبالهی جداگانهی خود آپارتمان. بپرسید قبالهی زمین است یا آپارتمان، به نام چه کسی است، و آپارتمان شما در آن چطور نوشته شده. اینکه برای هر آپارتمان یک بلاک خصوصی قبالهی شرعی جداگانه صادر میشود یا نه، و روند آن چیست، در جایی نشر نشده است؛ این را از محکمه یا یک وکیل مدافع بپرسید.
- آپارتمانهای ساخت وزارت: وزیر سرپرست شهرسازی و مسکن در ثور ۱۴۰۳ به ساکنان آپارتمانهای وزارت در خیرخانه گفت که نخست «سند ملکیت» آپارتمان را از وزارت بگیرند و بعد برای قبالهی شرعی به محکمه بروند. وزارت این آپارتمانها را قسطی میفروشد و در قوس ۱۴۰۴ به خریداران چند پروژه، از جمله شهرک خواجه رواش، شهرک خوشحال مینه و بلاکهای دهمنزلهی مکروریان چهارم، گفت قسطهای باقیمانده را در سه ماه بپردازند. اگر چنین آپارتمانی را از کسی میخرید، بپرسید همهی قسطها پرداخته شده یا نه.
فرق قبالهی شرعی و عرفی را در قبالهی شرعی و عرفی بخوانید.
۳. زمین زیر بلاک را بررسی کنید
آپارتمان به اندازهی زمین بلاک امن است. وزارت عدلیه در حوت ۱۴۰۴ اعلام کرد که محکمهی خاص اراضی ۱۰٫۹۹۴ جریب زمین شهرک عمر گلستان را در ساحهی مکروریان سوم ناحیهی نهم امارتی شناخته است. این شهرک، به گزارش آمو، ۸ بلاک و حدود ۷۰۰ آپارتمان دارد که ساکنان میگویند آنها را بین ۹۰ تا ۱۳۰ هزار دالر خریدهاند. ساکنان میگویند زمین را از «نفر قانونی» خریده بودند و خواستند مسئلهی زمین از خریداران آپارتمان جدا شود.
- بسیاری از بلاکهای خصوصی «شریکآباد»اند: مالک زمین را میدهد، شرکت ساختمانی با پول خودش میسازد، و آپارتمانها معمولاً نیمبهنیم تقسیم میشوند. رئیس یک شرکت ساختمانی به رادیو آزادی گفت سند زمین باید شرعی و قانونی باشد و قرارداد مالک و شرکت در دفترهای رسمی معاملات ثبت میشود. پس قبالهی زمین و قرارداد شریکآباد را ببینید.
- زمین دولتی: وزارت عدلیه در عقرب ۱۴۰۴ خرید و فروش زمین امارتی، و زمینی را که کمیسیون استرداد زمینها بررسی میکند، «اکیداً ممنوع» اعلام کرد. در سنبله ۱۴۰۵ زمین ۴۹ شهرک، ۱۵ شهرک آن در کابل، دولتی اعلام شد.
- کادستر: از ریاست اراضی کابل بپرسید زمین بلاک در کادستر به نام چه کسی ثبت است. کادستر را در کادستر چیست؟ بخوانید.
۴. در پیشفروش احتیاط کنید
وزارت عدلیه در ۱۹ عقرب ۱۴۰۴ به دفترهای رهنمای معاملات هشدار داد که از پیشفروش ساختمانها (که آن را «بیع معدوم» نامید) دست بکشند، چون «ساختوساز ساختمانهای پیشفروششده گاهی به دلایل مختلف متوقف میگردد» و میان خریدار و فروشنده اختلاف پیش میآید. وزارت گفت جواز دفترهایی که چنین کنند، لغو میشود. همان اعلامیه از دفترهایی نوشت که یک جایداد را به دو مشتری فروختهاند.
- شکایت خریداران: رادیو آزادی در اسد ۱۴۰۵ از شکایت خریداران و مالکان زمین در پروژههای شریکآباد گزارش داد: تأخیر در تکمیل، تغییر نقشهی ساختمان، کمبود امکانات و «نبود معلومات روشن برای خریداران».
- مکروریان پنجم: در سنبله ۱۴۰۵ شرکت ساختمانی این پروژه آپارتمانها را مستقیم میفروخت. به گزارش پژواک، وزیر قیمت آپارتمان پنجاتاقه را ۱۰۰ هزار، چهاراتاقه را ۸۰ هزار و سهاتاقه را ۶۰ هزار دالر گفت. دربارهی قسط، دو گزارش همان روز با هم نمیخوانند: شفقنا نوشت خریدار میتواند تا تکمیل ساختمان قسطی بپردازد، و پژواک از قول وزیر نوشت خرید قسطی فعلاً ممکن نیست؛ پیش از خرید بپرسید. همین پروژه سالها متوقف مانده بود.
اگر آپارتمانی را پیش از تکمیل میخرید: پول را قسطبهقسط و همپای پیشرفت کار بپردازید، تاریخ تحویل و آنچه در صورت تأخیر میشود را بنویسید، و بدانید قبالهی زمین نزد کیست.
۵. جواز ساختمان و کیفیت بنا را بپرسید
- تعداد منزل را ببینید: شاروالی کابل پلانهای شهر و زونبندی، یعنی تعداد منزل مجاز در هر ساحه، را در وبسایت پلانهای شهر کابل (kmplan.km.gov.af) گذاشته است و میگوید هیچکس بدون جواز حق ساختن ندارد. بپرسید بلاک جواز ساختمانی دارد و برای چند منزل.
- کیفیت: روزنامهی دولتی کابل تایمز در اسد ۱۴۰۴ نوشت بسیاری از ساختمانهای کابل طرح درست ضد زلزله ندارند و بعضی سازندهها بدون جواز کار را آغاز میکنند. یک انجنیر را با خود ببرید تا درزها، زینهها، راه فرار از آتش و نم را ببیند.
۶. مصارف ماهانهی بلاک را پیش از خرید بپرسید
آپارتمان مصارفی دارد که حویلی ندارد، و هیچ نرخ نشرشدهای برای آن نیست. از مدیر بلاک یا همسایهها بپرسید ماهانه برای اینها چقدر گرفته میشود:
- نگهبان و صفایی راهزینهها؛
- جنراتور و برق مشترک؛
- پمپ آب؛
- لفت؛
- گرمی مرکزی، اگر هست.
برای نمونه، در زمستان ۱۴۰۱ ساکنان مکروریان از بالا رفتن پول مرکزگرمی یک آپارتمان چهاراتاقه از ۲۴ هزار به ۶۵ هزار افغانی در یک فصل شکایت داشتند. صفایی شاروالی هم جداست و به اندازهی ملک بستگی دارد. بپرسید آیا فروشنده بدهی پرداختنشدهای به بلاک یا شاروالی دارد.
۷. آب، برق، طبقه و لفت را خودتان ببینید
یک ساکن بلاک در سرطان ۱۴۰۵ به رادیو آزادی گفت: «آب هم وابسته به برق است، بنابراین وقتی برق نباشد، آب هم نیست.» پس:
- ساعتهای برق شهری را بپرسید و ببینید بلاک جنراتور یا سولر دارد یا نه.
- ببینید آب با پمپ بالا میآید یا نه، و ذخیرهی آب دارد یا نه.
- در طبقههای بالا، بدون لفت و برق، زندگی سخت است؛ در طبقههای پایین آفتاب و سر و صدا را ببینید.
- جای موتر، راهزینه و ورودی بلاک را ببینید.
۸. از مالک درست، روی ستهی رسمی بخرید
- فروشنده: وزارت عدلیه میگوید فروشنده باید قباله یا وکالت خط شرعی در دست داشته باشد. اگر مالک بیرون از کشور است، معامله تنها با وکالت خط شرعی او ممکن است.
- ستهی رسمی: معامله در دفتر رهنمای معاملات تنها روی ستهی چاپی رسمی وزارت عدلیه اعتبار دارد، و در کابل در سیستم آنلاین رهنمای معاملات ثبت میشود.
- مصارف: کمیشن رهنمای معاملات ۱٫۵ فیصد قیمت است که نصفش را هر طرف میپردازد، و فروشنده ۱ فیصد مالیه میدهد. برای آپارتمانی به قیمت ۶۲ هزار دالر، سهم خریدار از کمیشن حدود ۴۶۵ دالر است.
- پرداخت: پول را از راه بانک یا صرافیای که رسید بدهد، و هیچوقت همهی پول را پیش از دیدن و بررسی سندها نپردازید. برای پول پیشپرداخت، بیعانه چیست؟ را بخوانید.
فهرست کوتاه پیش از خرید آپارتمان
| بررسی | از کجا |
|---|---|
| قیمت فی متر مربع با ناحیه | اعلانهای آسوده |
| قبالهی زمین یا آپارتمان، و به نام کیست | فروشنده، محکمه |
| زمین بلاک دولتی یا در بررسی نیست | ریاست اراضی، شاروالی، بزرگان محل |
| جواز ساختمانی و تعداد منزل مجاز | شاروالی |
| قسطها یا بدهیهای پرداختنشده | فروشنده، مدیر بلاک |
| مصارف ماهانهی بلاک | مدیر بلاک، همسایهها |
| آب، برق، لفت | خود بلاک |
| ستهی رسمی و وکالت فروشنده | رهنمای معاملات دارای جواز |
این راهنما روشهای رایج و اعلامیههای رسمی را توضیح میدهد و مشورهی حقوقی نیست. پیش از پرداخت پول کلان با محکمه، ریاست عدلیه یا یک وکیل مدافع مشوره کنید. وزارت عدلیه برای مشورهی حقوقی رایگان شمارهی ۱۸۸ را دارد.
پرسشهای رایج
قیمت یک آپارتمان در کابل چند است؟
در اعلانهای آسوده، میانهی قیمت یک آپارتمان در کابل حدود ۴۰ لک افغانی یا ۶۲ هزار دالر برای حدود ۱۳۵ متر مربع است. در ناحیههای چهارم و یازدهم حدود ۵۸ تا ۶۰ هزار دالر و در ناحیهی سوم حدود ۹۵ هزار دالر است.
آیا آپارتمان قبالهی شرعی دارد؟
حدود ۲۸ فیصد آپارتمانهای فروشی کابل در آسوده قبالهی شرعی دارند. بپرسید قباله برای زمین بلاک است یا برای خود آپارتمان، و به نام کیست.
آیا خرید آپارتمان پیشفروش امن است؟
خطر دارد. وزارت عدلیه در عقرب ۱۴۰۴ به رهنمای معاملات هشدار داد که پیشفروش ساختمان نکنند، چون کار ساختمان گاهی متوقف میشود. اگر پیشخرید میکنید، قسطی و همپای پیشرفت کار بپردازید و قبالهی زمین را ببینید.
مصارف ماهانهی یک آپارتمان چقدر است؟
نرخ ثابتی نشر نشده و از بلاکی به بلاک دیگر فرق دارد. پیش از خرید از مدیر بلاک و همسایهها بپرسید برای نگهبان، جنراتور، آب، لفت و گرمی ماهانه چقدر میپردازند.
این نوشته آخرین بار در سنبله ۱۴۰۵ بهروز شد.


